Thuế thu nhập & IRS là gì? Giải thích cho người Việt tại Mỹ 2026

IRS (Internal Revenue Service) là cơ quan thuế liên bang của Mỹ. Hầu hết người đi làm tại Mỹ đều phải khai thuế thu nhập hằng năm với IRS.

Bài viết giải thích các khái niệm cơ bản nhất về thuế thu nhập liên bang theo cách dễ hiểu cho người Việt mới sống ở Mỹ, dùng số liệu năm thuế 2025.

Tóm tắt nhanh

• Thuế thu nhập liên bang được khấu trừ dần từ lương (withholding); cuối năm bạn khai để cân đối và có thể được hoàn (refund) hoặc phải nộp thêm.
• Mỹ dùng biểu thuế lũy tiến với 7 bậc từ 10% đến 37% cho năm 2025.
• Standard deduction giúp giảm thu nhập chịu thuế: $15,750 (độc thân) / $31,500 (vợ chồng khai chung) năm 2025.

IRS và thuế thu nhập hoạt động thế nào

Khi bạn đi làm, chủ lao động thường giữ lại (withhold) một phần lương để nộp thuế thay bạn trong cả năm. Cuối năm, bạn nhận W-2 tổng kết lương và số thuế đã giữ. Bạn khai tờ 1040 để tính số thuế thực sự phải nộp.

Nếu số thuế đã giữ nhiều hơn số phải nộp, bạn được hoàn thuế (refund). Nếu ít hơn, bạn phải nộp thêm. Đây là lý do khai thuế quan trọng ngay cả khi bạn nghĩ mình không nợ gì.

Các giấy tờ và khái niệm cốt lõi

• W-2: bản tổng kết lương và thuế đã khấu trừ từ chủ lao động.
• 1099: báo cáo thu nhập không phải lương (tự do, lãi ngân hàng, cổ tức…).
• SSN/ITIN: mã số thuế cá nhân; ai không đủ điều kiện SSN thì dùng ITIN.
• Filing status: tình trạng khai (độc thân, vợ chồng khai chung/riêng, chủ hộ).
• Standard deduction: khoản trừ cố định giúp giảm thu nhập chịu thuế.
• Refund / Balance due: số được hoàn lại hoặc còn phải nộp.

Biểu thuế suất liên bang 2025

Trích biểu thuế thu nhập liên bang năm 2025. Mức cao nhất là 37%. Nguồn: IRS.

Người Việt mới sang cần lưu ý gì

Tình trạng cư trú thuế (resident hay nonresident alien) ảnh hưởng cách bạn khai. Người mới sang nửa năm có thể là dual-status. Nếu chưa có SSN, bạn cần ITIN qua Form W-7. Khi không chắc, hãy hỏi chuyên gia thuế quen với trường hợp người mới định cư.

Câu hỏi thường gặp

Tôi mới sang Mỹ vài tháng có phải khai thuế không?

Tùy thu nhập và tình trạng cư trú thuế. Nhiều người mới sang vẫn nên khai để được hoàn phần thuế đã khấu trừ. Hãy kiểm tra ngưỡng và tình trạng cư trú trên IRS.gov.

Refund là tiền thưởng của chính phủ phải không?

Không hẳn. Refund thường là phần thuế bạn đã nộp dư trong năm được trả lại, không phải khoản thưởng thêm.

Tôi không có SSN thì khai bằng gì?

Bằng ITIN. Nếu chưa có, nộp Form W-7 kèm tờ khai thuế; thời gian xử lý có thể 7–11 tuần trong mùa cao điểm.

Đây là phần giải thích cơ bản, không phải tư vấn thuế cá nhân. Tình trạng cư trú thuế và quyền lợi có thể phức tạp với người mới định cư — hãy đối chiếu IRS.gov và gặp chuyên gia khi cần.