Thị trường gấu vs thị trường bò: Nhà đầu tư nên làm gì?

Hiểu về chu kỳ thị trường bò/gấu giúp nhà đầu tư giữ bình tĩnh và tránh những quyết định cảm tính tai hại trong giai đoạn thị trường biến động mạnh.

Thị trường bò (Bull Market)

Giai đoạn giá cổ phiếu tăng liên tục trong thời gian dài, thường đi kèm tâm lý lạc quan, nền kinh tế tăng trưởng tốt — đây là giai đoạn nhà đầu tư dễ cảm thấy tự tin, nhưng cũng cần cẩn trọng tránh đầu tư quá mức vào các tài sản đã tăng giá quá cao.

Thị trường gấu (Bear Market)

Định nghĩa phổ biến là khi thị trường giảm 20% trở lên từ mức đỉnh gần nhất, thường đi kèm tâm lý bi quan, lo ngại về suy thoái kinh tế — đây là giai đoạn nhiều nhà đầu tư thiếu kinh nghiệm dễ hoảng loạn bán tháo ở đáy, gây thiệt hại thực tế lớn hơn nếu đã kiên nhẫn giữ vững.

Nguyên tắc ứng phó với thị trường gấu

• Với đầu tư dài hạn (hưu trí), lịch sử cho thấy thị trường thường phục hồi sau các giai đoạn gấu — bán tháo trong hoảng loạn thường khiến nhà đầu tư "bán đáy" và bỏ lỡ giai đoạn phục hồi.
• Tiếp tục chiến lược đầu tư đều đặn (dollar-cost averaging) giúp mua được nhiều cổ phần hơn khi giá thấp.
• Xem lại mức độ đa dạng hoá danh mục để đảm bảo không quá tập trung rủi ro vào một loại tài sản.

Không nên cố gắng "định thời điểm thị trường"

Ngay cả chuyên gia tài chính chuyên nghiệp cũng rất khó dự đoán chính xác đỉnh/đáy thị trường — chiến lược đầu tư dài hạn, kỷ luật thường hiệu quả hơn việc cố gắng mua bán theo thời điểm dựa trên cảm tính hoặc tin tức ngắn hạn.

Câu hỏi thường gặp

Thị trường gấu kéo dài bao lâu?

Thời gian khác nhau tuỳ từng chu kỳ lịch sử, có thể từ vài tháng đến hơn một năm, không có quy luật cố định.

Có nên rút hết tiền khỏi thị trường khi thấy dấu hiệu suy thoái không?

Đây là quyết định rủi ro cao vì rất khó định thời điểm chính xác — nên tham khảo cố vấn tài chính và xem xét mục tiêu đầu tư dài hạn cá nhân trước khi đưa ra quyết định lớn.