Checklist Thuế thu nhập & IRS 2026: việc cần làm cho người Việt tại Mỹ

Mùa khai thuế cho năm 2025 mở từ ngày 26/1/2026 và hạn nộp tờ khai 1040 là 15/4/2026. Để khỏi sót giấy tờ và tránh phạt, hãy đi theo checklist dưới đây.

Đây là danh sách việc cần làm tổng quát cho cá nhân/gia đình; tình huống thuế phức tạp (kinh doanh, đầu tư, định cư nửa năm) nên hỏi chuyên gia thuế.

Tóm tắt nhanh

• Hạn nộp tờ khai thuế năm 2025 là 15/4/2026; có thể xin gia hạn nộp đến 15/10 nhưng vẫn phải trả thuế còn nợ trước 15/4.
• Standard deduction năm 2025 là $15,750 (độc thân) và $31,500 (vợ chồng khai chung) — đa số người làm công ăn lương chọn khoản này.
• Nếu thu nhập 2025 dưới $89,000, bạn có thể dùng IRS Free File để khai và nộp điện tử miễn phí.

Mốc thời gian quan trọng mùa thuế 2026

• Mở mùa khai thuế: 26/1/2026
• Hạn chủ lao động phát W-2: 2/2/2026
• Hạn nộp tờ khai 1040: 15/4/2026
• Hạn nộp nếu xin gia hạn: 15/10/2026 (thuế nợ vẫn phải trả trước 15/4)

Vì sao nên chuẩn bị sớm

Khai sớm giúp bạn nhận tiền hoàn (refund) nhanh hơn, có thời gian sửa khi thiếu giấy tờ, và giảm rủi ro bị người khác gian lận khai thuế dưới tên bạn. Nộp trễ có thể bị phạt nộp chậm tới 5% số thuế nợ mỗi tháng (tối đa 25%).

Giải thích vài mục trong checklist

W-2 là bản tổng kết lương và thuế đã khấu trừ từ chủ lao động; 1099 dành cho thu nhập tự do/đầu tư. Nếu bạn không có SSN và không đủ điều kiện xin, bạn cần ITIN (qua Form W-7) để khai thuế. Standard deduction là khoản trừ cố định giúp giảm thu nhập chịu thuế; chỉ nên itemize nếu tổng khoản trừ chi tiết lớn hơn.

Việc cần làm

1. Gom đủ W-2 từ tất cả chủ lao động trong năm 2025 (hạn nhận: 2/2/2026).
2. Gom các form 1099 (1099-NEC, 1099-INT, 1099-DIV, 1099-G…) nếu có thu nhập tự do, lãi ngân hàng, cổ tức hoặc trợ cấp.
3. Kiểm tra số an sinh xã hội (SSN) hoặc ITIN của bản thân, vợ/chồng và người phụ thuộc.
4. Nếu chưa có SSN và không đủ điều kiện xin, nộp Form W-7 để lấy ITIN kèm tờ khai thuế.
5. Xác định tình trạng khai thuế (filing status): độc thân, vợ chồng khai chung, chủ hộ…
6. Liệt kê người phụ thuộc (dependents) đủ điều kiện để hưởng tín thuế con (Child Tax Credit) nếu có.
7. Quyết định lấy standard deduction hay itemize (so sánh tổng khoản trừ chi tiết với mức chuẩn).
8. Thu thập biên lai cho các khoản có thể được khấu trừ/tín thuế: học phí, lãi vay sinh viên, chi phí y tế lớn, đóng góp từ thiện.
9. Kiểm tra giấy 1095-A nếu mua bảo hiểm y tế qua Marketplace (healthcare.gov).
10. Chuẩn bị thông tin tài khoản ngân hàng để nhận hoàn thuế bằng direct deposit.
11. Chọn cách khai: tự e-file, dùng IRS Free File (thu nhập 2025 dưới $89,000) hoặc thuê chuyên gia thuế.
12. Nộp tờ khai và trả thuế còn nợ (nếu có) trước 15/4/2026; nếu cần thêm thời gian, nộp đơn xin gia hạn.
13. Lưu bản sao tờ khai và toàn bộ giấy tờ ít nhất 3 năm.

Câu hỏi thường gặp

Tôi không nợ thuế thì có cần khai không?

Nhiều khi vẫn nên khai, vì bạn có thể được hoàn lại thuế đã khấu trừ hoặc đủ điều kiện hưởng tín thuế hoàn lại. Hãy kiểm tra ngưỡng thu nhập phải khai trên trang IRS.

Khai trễ thì sao?

Bạn có thể bị phạt nộp chậm và phạt trả chậm cộng lãi. Nếu được hoàn thuế thì thường không bị phạt nộp chậm, nhưng vẫn nên khai để lấy tiền hoàn.

Checklist này mang tính tham khảo cho người làm công ăn lương; trường hợp phức tạp nên gặp chuyên gia thuế (CPA/Enrolled Agent). Luôn đối chiếu con số mới nhất trên IRS.gov vì mức trừ và quy định thay đổi theo năm.