Phong trào Occupy Wall Street: Di sản và bài học cho chính trị Mỹ đương đại

Mười lăm năm sau khi phong trào Occupy Wall Street (Chiếm Phố Wall) bùng nổ và nhanh chóng tan rã, những bài học từ sự kiện này vẫn tiếp tục định hình các phong trào xã hội và chính trị tại Hoa Kỳ. Theo ông Yotam Marom, một nhà tổ chức và tác giả có nhiều kinh nghiệm, người từng đóng vai trò chủ chốt trong Occupy, sức mạnh chính trị thực sự phải được xây dựng từ các phong trào quần chúng, chứ không chỉ dựa vào các quan chức dân cử.

Occupy Wall Street: Từ bùng nổ đến tan rã

Phong trào Occupy Wall Street, khởi nguồn từ năm 2011, đã thu hút hàng chục nghìn người tham gia vào các cuộc biểu tình và cắm trại trên khắp nước Mỹ, nhằm phản đối sự bất bình đẳng kinh tế và ảnh hưởng của giới tài chính. Ông Yotam Marom, một nhà tổ chức có trụ sở tại New York, là một trong những người tham gia chủ chốt vào mạng lưới các cuộc biểu tình và cắm trại này. Tuy nhiên, theo lời kể của ông, phong trào đã không thể trụ vững trước các cuộc đàn áp của cảnh sát, lệnh giải tán, mùa đông khắc nghiệt và đặc biệt là điều ông gọi là “chính trị của sự bất lực” từ bên trong. Ông Marom giải thích rằng, sự hoài nghi lành mạnh đối với quyền lực thể chế đã bị nhầm lẫn với việc thiếu xây dựng một chiến lược chính trị mạnh mẽ và nhất quán. Chỉ trong vài tháng ngắn ngủi, Occupy đã tan rã và không bao giờ thực sự hồi sinh một cách mạnh mẽ.

Bài học từ Occupy và các phong trào xã hội khác

Trong cuốn sách mới của mình, “For Louder Days: Reaching Beyond a Politics of Powerlessness” (Hướng đến những ngày lên tiếng mạnh mẽ hơn: Vượt ra ngoài chính trị của sự bất lực), ông Marom chia sẻ rằng ông đã nhiều lần chứng kiến những động lực tương tự làm suy yếu các phong trào xã hội khác trong vai trò là nhà tổ chức và điều phối. Ông đã sáng lập Dự án Wildfire, một tổ chức đào tạo cho các nhóm cơ sở, và làm việc với nhiều tổ chức khác nhau. Đơn cử như Phong trào Sunrise, đấu tranh chống lại biến đổi khí hậu; Dream Defenders, một phong trào đòi công lý chủng tộc và bãi bỏ; Phong trào Uncommitted, kêu gọi chấm dứt sự ủng hộ của Đảng Dân chủ đối với các hành động quân sự ở nước ngoài; hay các liên minh người thuê nhà chống lại chủ đất. Những kinh nghiệm này củng cố quan điểm của ông về tầm quan trọng của việc xây dựng chiến lược và sức mạnh nội bộ cho bất kỳ phong trào nào muốn tạo ra thay đổi lâu dài.

Di sản của Occupy và sự chuyển mình của chính trị cánh tả Mỹ

Kể từ năm 2011, bối cảnh chính trị cánh tả ở Hoa Kỳ đã có nhiều thay đổi đáng kể. Hiện nay, một nhà xã hội dân chủ đang giữ chức thị trưởng tại thành phố New York, và một loạt các ứng cử viên cánh tả nghiêm túc đang thách thức các chính trị gia Dân chủ truyền thống cho các ghế trong Quốc hội. Ông Marom nhận định rằng có một mối liên hệ "khá trực tiếp" từ phong trào Occupy Wall Street đến những thành công hiện tại của cánh tả. Mặc dù Occupy có những hạn chế và thiếu sót, nhưng nó đã thành công trong việc đưa hàng nghìn người vào đấu trường chính trị, gieo mầm cho những thế hệ nhà hoạt động và lãnh đạo mới. Điều này cho thấy vai trò không thể phủ nhận của các phong trào quần chúng trong việc định hình lại chính trị, vượt ra ngoài khuôn khổ của các cuộc bầu cử đơn thuần.