ADHD ở phụ nữ: Những khác biệt và thách thức trong chẩn đoán

Trong nhiều thập kỷ, rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD) thường được nhìn nhận là một tình trạng sức khỏe chủ yếu ảnh hưởng đến trẻ em trai. Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây đã làm sáng tỏ rằng ADHD biểu hiện khác biệt đáng kể ở trẻ em gái và phụ nữ, dẫn đến việc nhiều trường hợp không được chẩn đoán cho đến khi trưởng thành. Sự thiếu nhận thức này đang đặt ra những thách thức lớn trong việc chăm sóc sức khỏe tâm thần cho phái nữ tại Mỹ.

Góc nhìn thay đổi về ADHD: Từ trẻ em trai đến phụ nữ

Suốt một thời gian dài, hình ảnh điển hình của một người mắc ADHD thường gắn liền với những cậu bé hiếu động, khó tập trung và có hành vi bốc đồng, gây rối trong lớp học. Chính vì vậy, phần lớn các nghiên cứu và công cụ chẩn đoán ban đầu đều tập trung vào nhóm đối tượng này. Điều này đã vô tình bỏ qua một thực tế quan trọng: ADHD không chỉ xuất hiện ở trẻ em trai mà còn ảnh hưởng đến trẻ em gái và phụ nữ theo những cách riêng biệt. Các chuyên gia y tế, như bà Julia Schechter, một nhà tâm lý học lâm sàng và đồng giám đốc Trung tâm ADHD dành cho trẻ em gái và phụ nữ tại Đại học Duke, đã chỉ ra rằng câu chuyện của nhiều phụ nữ hiện nay khá phổ biến. Họ thường phải vật lộn với các triệu chứng không điển hình của ADHD trong nhiều năm mà không hề hay biết nguyên nhân thực sự.

Biểu hiện 'lặng lẽ' hơn ở phụ nữ

Khác với hình ảnh tăng động rõ rệt thường thấy ở trẻ em trai, ADHD ở trẻ em gái và phụ nữ có xu hướng biểu hiện một cách 'lặng lẽ' hơn, dễ bị bỏ qua hơn. Bà Schechter giải thích rằng, những người phụ nữ mắc ADHD thường có vẻ ngoài lơ đãng, đầu óc mơ màng, hoặc gặp khó khăn trong việc tổ chức công việc và cuộc sống. Thay vì thể hiện sự hiếu động hay bốc đồng một cách công khai có thể làm gián đoạn lớp học, họ có thể chỉ đơn giản là 'đầu óc trên mây', khó duy trì sự tập trung vào một nhiệm vụ cụ thể. Những triệu chứng này, vốn ít gây chú ý hoặc ít làm phiền người khác hơn, khiến cho việc chẩn đoán trở nên khó khăn và thường bị trì hoãn.

Hệ lụy của chẩn đoán muộn và những lầm tưởng

Chính vì những biểu hiện khác biệt này, trẻ em gái thường được chẩn đoán ADHD muộn hơn nhiều so với trẻ em trai, thậm chí là mãi đến khi trưởng thành. Trong những năm tháng tuổi trẻ, họ có thể gặp phải nhiều vấn đề về học tập và cuộc sống cá nhân. Một ví dụ điển hình là trường hợp của cô Kate Jarvis. Khi còn nhỏ, cô là một học sinh giỏi, sáng tạo và rất ngăn nắp. Nhưng khi đến tuổi dậy thì, mọi thứ bắt đầu thay đổi. Cô Jarvis gặp khó khăn trong việc tập trung, điểm số sa sút, và lòng tự trọng bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Cô được chẩn đoán mắc chứng lo âu và trầm cảm ở trường trung học. Những lời nhận xét của giáo viên như 'Kate có rất nhiều tiềm năng, giá như em ấy chịu cố gắng hơn' càng khiến cô cảm thấy đó là lỗi tính cách của bản thân, thay vì một tình trạng y tế chưa được chẩn đoán. Mãi đến cuối những năm 30 tuổi, cô Jarvis mới nhận được chẩn đoán ADHD. Cô chia sẻ rằng việc tìm ra tên gọi cho những gì mình đã vật lộn suốt 25 năm là một bước ngoặt lớn, mặc dù việc đối mặt và điều trị cũng mang đến những thách thức riêng.