California: Đề xuất thuế tỷ phú gây chia rẽ nội bộ Đảng Dân chủ

Một đề xuất đánh thuế tài sản đối với các tỷ phú tại California, được kỳ vọng sẽ đoàn kết các nhóm cấp tiến, lại đang gây ra một cuộc chia rẽ bất ngờ và sâu sắc trong nội bộ Đảng Dân chủ cùng các liên đoàn lao động lớn tại bang này. Dự luật, được biết đến với tên gọi Dự luật 40, hướng tới việc gây quỹ cho hệ thống chăm sóc sức khỏe, nhưng lại vấp phải sự phản đối gay gắt từ Thống đốc Gavin Newsom và một số đồng minh truyền thống.

Dự luật 40 và mục tiêu tài trợ y tế

Dự luật 40 của California đề xuất áp dụng một khoản thuế một lần 5% đối với khoảng 200 tỷ phú của bang. Theo ước tính, biện pháp này có thể thu về khoảng 100 tỷ USD, với mục tiêu chính là bù đắp những khoản cắt giảm ngân sách cho chương trình Medicaid đã được cựu Tổng thống Donald Trump ký thành luật vào năm ngoái. Medicaid là một chương trình y tế liên bang và tiểu bang cung cấp bảo hiểm sức khỏe cho các cá nhân và gia đình có thu nhập thấp, người khuyết tật và người cao tuổi, đóng vai trò sống còn đối với hàng triệu người dân Mỹ, trong đó có nhiều thành viên cộng đồng người Việt. Ông Dave Regan, chủ tịch Liên đoàn Lao động Dịch vụ Quốc tế – Công nhân Y tế Thống nhất miền Tây (SEIU-United Healthcare Workers West) và là người khởi xướng dự luật, nhấn mạnh rằng khoản thuế này nhằm ngăn chặn 'sự sụp đổ sắp xảy ra của hệ thống chăm sóc sức khỏe California' do những cắt giảm ngân sách liên bang.

Mâu thuẫn bất ngờ trong nội bộ liên minh truyền thống

Điều đáng chú ý là thay vì nhận được sự ủng hộ rộng rãi từ các nhóm cấp tiến và liên đoàn lao động – những đối tượng thường ủng hộ việc đánh thuế người giàu – Dự luật 40 lại gây ra sự chia rẽ đáng kể. Một số liên đoàn lao động lớn đã công khai phản đối, trong khi những liên đoàn khác lại bày tỏ sự ủng hộ. Cụ thể, Hiệp hội Giáo viên California (California Teachers Association) và Hội đồng Thương mại Xây dựng và Công trình Tiểu bang California (State Building and Construction Trades Council of California), những tổ chức có ảnh hưởng lớn, đã lên tiếng chống lại Dự luật 40. Ngược lại, Teamsters California và AFSCME California lại tuyên bố ủng hộ. Nhiều liên đoàn khác, bao gồm Liên đoàn Lao động California (California Federation of Labor Unions) và SEIU California – tổ chức mẹ của liên đoàn do ông Regan đứng đầu – vẫn chưa đưa ra lập trường chính thức.

Thống đốc Newsom và nỗ lực đàm phán bất thành

Sự chia rẽ không chỉ giới hạn trong các liên đoàn lao động mà còn lan rộng đến các chính trị gia Đảng Dân chủ cấp cao. Thống đốc Gavin Newsom đã công khai phản đối mạnh mẽ dự luật này và tìm cách đàm phán với ông Regan từ năm ngoái để rút nó khỏi lá phiếu bầu cử tháng 11. Chỉ vài ngày trước thời hạn chót rút các dự luật khỏi cuộc bỏ phiếu vào cuối tháng 6, ông Regan đã đề nghị công khai giảm mức thuế tài sản xuống còn 2% trong hai năm, nhưng đề xuất này đã nhanh chóng bị Thống đốc Newsom từ chối. Đối với một số nhà quan sát, đề nghị giảm thuế của ông Regan có thể là một dấu hiệu cho thấy ông đang tìm kiếm một lối thoát khỏi tình thế khó khăn này. Tại California, các dự luật được đưa ra bỏ phiếu trực tiếp (ballot measures) là một hình thức dân chủ trực tiếp, cho phép cử tri quyết định các vấn đề chính sách quan trọng của bang.