Chính quyền Trump áp thuế 50% lên hàng hóa Canada: Nguy cơ lạm phát và căng thẳng thương mại

Nhà Trắng ngày 20/07/2026 đã công bố quyết định của cựu Tổng thống Donald Trump về việc áp đặt mức thuế 50% lên phần lớn hàng hóa nhập khẩu từ Canada. Động thái này được đưa ra nhằm đáp trả việc Canada áp đặt các biện pháp thuế quan đối với hàng hóa Mỹ trước đó, với cáo buộc Canada đã phân biệt đối xử bất công với các sản phẩm ô tô, rượu và sữa của Hoa Kỳ.

Quyết định thuế quan mới và lý do từ phía Mỹ

Theo thông báo từ Nhà Trắng, các mức thuế mới, lên đến 50%, sẽ ảnh hưởng đến nhiều loại sản phẩm nhập khẩu từ Canada. Quyết định này được cho là nhằm 'buộc Canada chịu trách nhiệm về việc tiếp tục phân biệt đối xử và đối xử bất hợp lý, không bình đẳng đối với thương mại Hoa Kỳ, gây gánh nặng và bất lợi cho những người Mỹ chăm chỉ'. Cụ thể, cựu Tổng thống Trump cáo buộc Canada đã phân biệt đối xử với các sản phẩm ô tô, rượu và phô mai của Mỹ so với các quốc gia khác. Ông dẫn chứng việc Canada duy trì mức thuế 25% đối với xe cơ giới nhập khẩu từ Mỹ không đủ điều kiện hưởng ưu đãi theo Hiệp định Hoa Kỳ-Mexico-Canada (USMCA) kể từ tháng 4 năm 2025. USMCA là một hiệp định thương mại tự do quan trọng giữa ba quốc gia Bắc Mỹ, thay thế Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ (NAFTA) trước đây, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho thương mại và đầu tư giữa các bên. Ngoài ra, Nhà Trắng cũng chỉ ra rằng hầu hết các tỉnh và vùng lãnh thổ của Canada (trừ hai nơi) đã ngừng bán đồ uống có cồn của Mỹ mà không áp đặt các hạn chế tương tự đối với sản phẩm từ các quốc gia khác. Đối với ngành sữa, ông Trump cũng bày tỏ sự phản đối về cách Canada đối xử với phô mai Mỹ, cho rằng Canada phân biệt đối xử với Hoa Kỳ so với các nước châu Âu.

Phạm vi áp dụng và những mặt hàng được miễn trừ

Các mức thuế mới sẽ đánh vào nhiều loại hàng hóa, bao gồm rượu, gậy khúc côn cầu và xi măng – những mặt hàng vốn được bảo vệ khỏi thuế nhập khẩu theo Hiệp định USMCA. Điều này cho thấy sự thay đổi đáng kể trong chính sách thương mại giữa hai quốc gia láng giềng. Tuy nhiên, một số nhóm sản phẩm sẽ được miễn trừ khỏi đợt thuế quan này. Đó là các sản phẩm năng lượng, cá, khoáng sản quan trọng và kali cacbonat (potash). Ngoài ra, các mặt hàng đã chịu thuế quan nhằm bảo vệ an ninh quốc gia, như thép và nhôm, cũng không nằm trong danh sách áp thuế mới. Việc miễn trừ này cho thấy chính quyền Mỹ vẫn cân nhắc đến tầm quan trọng chiến lược và nhu cầu cụ thể của một số ngành hàng.

Nguy cơ hỗn loạn kinh tế và căng thẳng quan hệ song phương

Quyết định áp đặt thuế quan đột ngột và mạnh tay này được dự báo sẽ gây ra một làn sóng hỗn loạn kinh tế mới. Các chuyên gia nhận định rằng nguy cơ lạm phát tăng cao là rất rõ ràng, khi giá hàng hóa nhập khẩu từ Canada tăng lên sẽ tác động đến chi phí sản xuất và giá bán lẻ tại Mỹ. Điều này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến túi tiền của người tiêu dùng Mỹ, bao gồm cả cộng đồng người Việt tại đây, thông qua giá cả hàng hóa tiêu dùng. Không chỉ dừng lại ở tác động kinh tế, động thái này còn có nguy cơ làm rạn nứt thêm mối quan hệ vốn đã chặt chẽ giữa Mỹ và Canada. Hai quốc gia này từ lâu đã có mối liên kết kinh tế và văn hóa sâu sắc, nhưng những tranh chấp thương mại liên tiếp có thể gây ra những hệ lụy lâu dài. Việc áp thuế mới được xem là sự đáp trả của Mỹ sau khi Canada có hành động trả đũa đối với các mức thuế trước đó mà Mỹ đã áp đặt, lấy lý do chống buôn lậu fentanyl từ Canada vào Mỹ.