Brazil từ chối visa quan chức Mỹ giữa căng thẳng trước thềm bầu cử

Bộ Ngoại giao Brazil vừa thông báo từ chối cấp thị thực cho hai quan chức cấp cao của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, những người dự kiến đến thăm quốc gia Nam Mỹ này vào tuần tới. Động thái này diễn ra trong bối cảnh mối quan hệ giữa hai nước đang gia tăng căng thẳng, đặc biệt khi Brazil chuẩn bị cho cuộc bầu cử quan trọng vào tháng 10 tới.

Diễn biến chính và lập trường của các bên

Theo thông báo từ Bộ Ngoại giao Brazil vào thứ Bảy, hai quan chức Mỹ bị từ chối cấp visa là ông Riley M. Barnes, trợ lý bộ trưởng, và ông Samuel Samson, phó trợ lý. Hai quan chức này đã nộp đơn xin thị thực vào ngày 20 tháng 7 và bị từ chối vào thứ Sáu vừa qua. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Brazil không tiết lộ lý do cụ thể cho quyết định này. Tuy nhiên, tờ The Washington Post đưa tin rằng chính phủ Brazil cho rằng các quan chức Mỹ muốn đến để "gieo rắc nghi ngờ" về cuộc bầu cử sắp tới. Phản ứng lại, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ khẳng định chuyến đi của ông Barnes và ông Samson, dự kiến từ ngày 27 đến 30 tháng 7 tại Brasilia, là một chuyến thăm thường lệ. Mục đích của họ là gặp gỡ các quan chức chính phủ, lãnh đạo tôn giáo và các bên liên quan để thảo luận về "tính toàn vẹn của cuộc bầu cử", tự do tôn giáo và tự do ngôn luận. Bộ Ngoại giao Mỹ, trong phản hồi với hãng tin Associated Press, gọi bất kỳ sự ám chỉ nào về một "âm mưu" nhằm phá hoại cuộc bầu cử của một quốc gia dân chủ là "lời nói dối vô căn cứ".

Bối cảnh quan hệ Mỹ-Brazil căng thẳng

Quyết định từ chối visa là diễn biến mới nhất trong chuỗi căng thẳng chính trị giữa Washington và Brasilia. Tổng thống Brazil Luiz Inácio Lula da Silva đang chuẩn bị tranh cử tái nhiệm, đối đầu với Thượng nghị sĩ Flávio Bolsonaro, người có gia đình được biết đến với nhiều mối quan hệ với chính quyền cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump. Vào cuối tháng 5, Thượng nghị sĩ Bolsonaro và em trai Eduardo đã đến thăm các quan chức Mỹ tại Washington, bao gồm cả cựu Tổng thống Trump. Ngay sau đó, chính quyền Trump đã phân loại hai nhóm buôn ma túy lớn nhất Brazil – First Command Capital và Red Command – là các tổ chức khủng bố nước ngoài, một động thái mà Tổng thống Lula phản đối. Cùng với đó, chính quyền Trump cũng áp đặt mức thuế lên tới 37,5% đối với hàng nghìn mặt hàng xuất khẩu của Brazil, có hiệu lực từ thứ Sáu vừa qua. Chính phủ Mỹ cáo buộc Brazil có các hành vi cạnh tranh không công bằng và không ngăn chặn được các hoạt động lao động cưỡng bức. Cả hai cáo buộc này đều bị chính quyền Lula bác bỏ, cho rằng đây là nỗ lực nhằm tác động đến cuộc bầu cử để ủng hộ Thượng nghị sĩ Bolsonaro.

Những lo ngại về bầu cử và bài học từ quá khứ

Những tranh cãi về "tính toàn vẹn của cuộc bầu cử" không phải là điều mới lạ ở Brazil. Cựu Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro, người hiện đang thụ án 27 năm tù tại nhà vì một vụ âm mưu đảo chính, đã nhiều năm bày tỏ lo ngại về hệ thống bỏ phiếu điện tử của đất nước mà không đưa ra bất kỳ bằng chứng nào cho các tuyên bố của mình. Ông Bolsonaro đã nhiều lần khẳng định rằng các máy bỏ phiếu, đã được sử dụng trong một phần tư thế kỷ, có những lỗ hổng. Những tuyên bố này đã gây ra sự chia rẽ sâu sắc trong xã hội Brazil và tạo tiền đề cho những nghi ngờ về kết quả bầu cử. Đối với cộng đồng người Việt tại Mỹ, những diễn biến như thế này ở Brazil có thể không ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống hàng ngày, nhưng chúng phản ánh bức tranh rộng lớn hơn về quan hệ quốc tế và sự phức tạp của các tiến trình dân chủ trên toàn cầu. Việc theo dõi các sự kiện ngoại giao và chính trị quốc tế giúp chúng ta hiểu rõ hơn về cách các cường quốc tương tác và những thách thức mà các quốc gia phải đối mặt trong việc duy trì ổn định chính trị và dân chủ.