25 tiểu bang kiện chính quyền liên bang về cáo buộc giữ lại quỹ hỗ trợ khẩn cấp

Một liên minh gồm 25 tiểu bang và Đặc khu Columbia vừa đệ đơn kiện Cơ quan Quản lý Khẩn cấp Liên bang (FEMA) và Bộ An ninh Nội địa (DHS), cáo buộc chính quyền Tổng thống Trump đang giữ lại hàng trăm triệu đô la quỹ tài trợ dành cho công tác chuẩn bị ứng phó thảm họa và an ninh nội địa. Vụ kiện cho rằng hành động này nhằm gây áp lực buộc các tiểu bang phải thay đổi chính sách về bầu cử và nhập cư.

Cáo buộc về việc giữ lại ngân sách quan trọng

Theo đơn kiện, chính quyền liên bang đã áp đặt các điều kiện mới đối với các khoản tài trợ này, yêu cầu các tiểu bang phải xác minh quyền công dân của cử tri thông qua cơ sở dữ liệu liên bang, chuyển sang sử dụng phiếu bầu ghi tay, tiến hành các cuộc kiểm toán bầu cử theo quy định liên bang và hợp tác chặt chẽ với các cơ quan thực thi pháp luật nhập cư liên bang. Các tiểu bang nguyên đơn lập luận rằng những điều kiện này không liên quan trực tiếp đến mục đích ban đầu của các quỹ tài trợ, vốn được Quốc hội phân bổ để hỗ trợ các hoạt động khẩn cấp và an ninh.

Tác động tài chính và mục đích của quỹ

Các tiểu bang ước tính rằng FEMA có thể giữ lại ít nhất 20% các khoản tài trợ từ Chương trình Tài trợ An ninh Nội địa (Homeland Security Grant Program) – tương đương khoảng 148 triệu đô la từ các tiểu bang nguyên đơn – và có thể chấm dứt toàn bộ các khoản tài trợ nếu các tiểu bang tiếp tục không tuân thủ. Các quỹ của DHS thường được sử dụng để hỗ trợ quản lý khẩn cấp, bao gồm bồi hoàn chi phí cho lực lượng ứng phó đầu tiên, đội rà phá bom mìn, an ninh mạng, ứng phó thảm họa và đảm bảo an ninh tại các cơ sở tôn giáo. Việc cắt giảm hoặc giữ lại các khoản tiền này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng bảo vệ cộng đồng và ứng phó với các tình huống khẩn cấp của chính quyền địa phương.

Mối quan ngại về quyền hạn hành pháp và sự độc lập của tiểu bang

Đơn kiện cũng thách thức một điều khoản mới cho phép FEMA hủy bỏ các khoản tài trợ nếu chúng không còn phù hợp với các ưu tiên thay đổi của chính quyền hoặc quan điểm về 'lợi ích quốc gia'. Các tiểu bang lập luận rằng quyền hạn như vậy sẽ khiến các khoản tài trợ liên bang kéo dài nhiều năm trở nên không đáng tin cậy và trao cho nhánh hành pháp một cách để chuyển hướng chi tiêu đã được Quốc hội phê duyệt. Điều này đặt ra câu hỏi lớn về sự phân chia quyền lực giữa Quốc hội, nhánh hành pháp và các tiểu bang trong hệ thống chính trị Hoa Kỳ, nơi các tiểu bang có quyền tự chủ đáng kể trong việc thiết lập chính sách nội bộ.

Phản ứng từ các bên liên quan

Tổng chưởng lý Rhode Island, ông Peter F. Neronha, một trong những người đồng dẫn dắt vụ kiện, đã cáo buộc chính quyền Tổng thống Trump 'đe dọa gây nguy hiểm cho an toàn công cộng bằng cách giữ lại trái pháp luật hàng tỷ đô la quỹ quan trọng'. Ông Neronha nhấn mạnh rằng Quốc hội đã phân bổ các quỹ này cho các tiểu bang để chuẩn bị và ứng phó với các trường hợp khẩn cấp, bao gồm chống khủng bố và thiên tai, và nhánh hành pháp không có quyền can thiệp vào vấn đề này. Ông khẳng định: 'Quỹ khẩn cấp liên bang không thể và sẽ không bị giữ làm con tin từ các tiểu bang.' Một phát ngôn viên của FEMA đã đưa ra phản hồi với CBS News, gọi đây là 'sự phản đối mang tính đảng phái từ New Jersey, Californi...' nhưng câu trả lời này chưa được hoàn chỉnh trong thông tin nguồn.